Codex Carolinus to dwujęzyczny gocko-łaciński majuskułowy rękopis Nowego Testamentu na pergaminie, datowany na VI lub VII wiek. Gocki oznaczono tekst poprzez siglum Car, natomiast łaciński poprzez siglum gue, system tradycyjny oznaczania starołacińskich rękopisów Nowego Testamentu, lub poprzez 79, według teraz stosowanego Beuron system. Uncjała — typ pisma kodeksowego występujący w czasie od IV do X wieku. Nowy Testament to druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; jest zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła jak i pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; bibliści jedni datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; źródło główne chrześcijańskiej doktryny i etyki. Nazwa nadana kodeksu została poprzez jego odkrywcę to Franza Knittela. Teraz przechowywany jest w Wolfenbüttel.
Codex Carolinus jest jednym z niewielu zachowanych rękopisów Biblii, której przekładu na język gocki dokonał w IV wieku biskup Wulfila. 4 kodeksu karty zastosowane zostały później jako produkt piśmienniczy dla innego rękopisu i jedynie one się zachowały, palimpsest. Gocki tekst rękopisu nie zawsze jest czytelny i był kilkakrotnie rekonstruowany. Palimpsest to rękopis spisany na już używanym przedtem materiale piśmiennym, z którego usunięto uprzedni tekst, prawie zawsze w zredukowania celu kosztów owego materiału. Wulfila, lub Ulfilas, 310-383, to misjonarz Gotów, działający w IV wieku na terenach m.in. Dacji i Bosforu, nawracając Gotów na wiarę chrześcijańską wyznania ariańskiego. Wolfenbüttel to miasto powiatowe w Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia, stolica powiatu Wolfenbüttel.
Kodeks nie zachował się w całości. Zawiera raptem fragmenty Listu do Rzymian, rozdziały 11–15, na 4 pergaminowych kartach. List do Rzymian [Rz lub Rzym] to jeden z listów Nowego Testamentu autorstwa św. Pawła. Aktualny rozmiar kart wynosi 26,5 × 21,5 cm. Tekst pisany jest w dwóch paralelnych kolumnach to 27 linii w każdej. Lewa kolumna jest w języku gockim, prawa to w łacińskim. Tekst gocki nie ma akcentów.
Tekst kodeksu nie podzielony został według potocznie natenczas używanych κεφάλαια, rozdziałów. Zarówno w gockim artykule oraz łacińskim zastosowano nomina sacra, ihm jak i ihu dla "Iesum" jak i "Iesu". Wszystkie zostały skróty oznakowane górną poziomą kreską. W naszym serwisie znajdziesz zarówno projekt ogrodu, jak i domu, który Cię zainteresuje! Nomina sacra, skróty imion świętych w greckich — i łacińskich to rękopisach biblijnych. W jaki sposób urządzić łazienkę? Przemyślane łazienki Poznań zobacz koniecznie! Tekst kodeksu ma pewną cena z widzenia punktu krytyki tekstu w Rz 14,14.
Zachowane karty gockiej Biblii weszły w skład innego kodeksu, nosi jaki obecnie nazwę Codex Guelferbytanus 64 Weissenburgensis. Jego górny tekst wykonany został w XI wieku i zawiera Origines Izydora z Sewilli jak i sześć jego listów. Oprócz Codex Carolinus w Codex Guelferbytanus 64 Weissenburgensis zostało zastosowanych wiele innych wcześniejszych rękopisów: Kodeks Gwelferbytański A, VI wiek, Kodeks Gwelferbytański B, V wiek, jak i pochodzące z greckiego trzeciego rękopisu tablice κεφαλαια do Ewangelii Mateusza, spis treści, z VIII–IX dawna, do tego łacińskie fragmenty Księgi Hioba jak i Księgi Sędziów. W więc sumie zastosowane zostały trzy greckie rękopisy, dwa łacińskie i jeden gocko-łaciński, tj. Carolinus. Tekst Carolinus jest karty 255, 256, 277 i 280 kodeksu Guelferbytanus 64 Weissenburgensis.
Pierwszym znanym miejscem, w którym przechowywany był rękopis, jest Bobbio, a potem Weißenburg in Bayern, Moguncja jak i Praga. Książę Brunszwiku zakupił kodeks w 1689 roku dla książecej biblioteki w Wolfenbüttel, teraz Herzog August Bibliothek. Kodeks w dalszym ciągu jest w Wolfenbüttel to w Herzog August Bibliothek pod numerem 4148.
Codex Carolinus datowany jest paleograficznie na VI lub VII wiek. Konstanty Tischendorf datował go na VI wiek.
Najprawdopodobniej został napisany na obszarze obecnych Włoch, tak jak wszystkie gockie rękopisy. Księga Hioba [Hi], Księga Joba [Job] to poemat dydaktyczny stanowiący jedną z ksiąg Biblii hebrajskiej. Moguncja to miasto na prawach powiatu w Niemczech, zlokalizowane nad Renem. Weißenburg in Bayern to miasto w Niemczech, w Bawarii, w rejencji Środkowa Frankonia, siedziba powiatu Weißenburg-Gunzenhausen, nad rzeką Schwaebische Rednitz, przy drodze B2, B13 i linii kolejowej, Monachium/Augsburg to Berlin. Herzog August Bibliothek w Wolfenbüttel, Dolna Saksonia, znana jako „Herzog August Bibliothek“ i „Bibliotheca Augusta“, jest biblioteką o międzynarodowym znaczeniu ze względu na kolekcję swoją ksiąg pochodzących ze średniowiecza i okresu renesansu. Paleografia to jedna z nauk pomocniczych historii, się zajmująca badaniem rozwoju pisma w procesie historycznym. Kodeks Gwelferbytański A, łac. Codex Guelferbytanus A, Gregory-Aland no. Pe lub 024, greckim jest kodeksem uncjalnym Nowego Testamentu pisanym na pergaminie, paleograficznie datowanym na VI wiek. Zachowały jedynie się niektóre partie kodeksu. Lobegott Friedrich Konstantin von Tischendorf, ur. 18 stycznia 1815, zm. Z nami wybudujesz Dom Energooszczędny, jaki stuprocentowo usatysfakcjonuje Cię! 7 grudnia 1874, to niemiecki protestancki biblista, dalej odkrywca dwudziestu kodeksów majuskułowych. Wolfenbüttel to miasto powiatowe w Niemczech w kraju związkowym Dolna Saksonia, stolica powiatu Wolfenbüttel. Księga Sędziów [Sdz] to jedna z ksiąg biblijnych, w Biblii hebrajskiej wchodząca w skład „Proroków Starszych”, w Septuagincie i chrześcijańskich wydaniach Starego Testamentu zaliczana do ksiąg historycznych. Bobbio to miejscowość i gmina we Włoszech, w regionie Emilia-Romania, w prowincji Piacenza. Nic swoistego nie da się powiedzieć o jego wczesnej historii. W wieku XI, lub XII, jego cztery karty zostały zastosowane jako produkt piśmienny, palimpsest, dla odmiennej księgi, w górnym której tekstem stał się łaciński tekst słynnej w średniowieczu Origines. Dalsza historia Carolinus związana jest z tym rękopisem.
Rękopis się stał powszechnie znany dla uczonych w połowie XVIII wieku, gdy został zauważony w bibliotece w Wolfenbüttel. Pierwszy opis rękopisu sporządził Jakob Friedrich Heusinger. Badał on jedynie tekst grecki palimpsestu. Sądził, że tekst grecki należał do jednego greckiego rękopisu, zawierał jaki tekst czterech Ewangelii. Heusinger nie badał tekstów łacińskich, ani gockiego. Cztery lata później Franz Anton Knittel, 1721–1792, trzy rozpoznał greckie dolne teksty Nowego Testamentu, dwa z nich oznakował symbolami A i B, rozpoznał też gocko-łaciński tekst, znany powszechnie odtąd jako Codex Carolinus. F. A. Knittel odczytał gocko-łaciński tekst i opublikował go w 1762 roku, a a potem w 1763 roku. W wydaniu tym wszystkie skróty, gockie i łacińskie, pisane są w pełnych formach. Rok później jeszcze raz zrekonstruowany opublikował poprzez siebie tekst w Upsali. Knittel popełnił sporo błędów, zwłaszcza w artykule łacińskim, nie też zdołał odczytać wszystkich słów i pozostawił wiele luk w zrekonstruowanym artykule, np. Rz 11,35; 12,2; 15,8. Nowego łacińskiego odczytu tekstu dokonał Tischendorf. Uppsala to miasto, w Szwecji, zlokalizowane we wschodniej części kraju, blisko 70 km na północ od Sztokholmu. Wydał go w 1855 roku. W jego wydaniu nomina sacra pisane są skrótami, identyczny zachował plan linijek i liter, co w kodeksie. Nie zostawił też jakichkolwiek luk. Tekstu gockiego długo nie próbowano na nowo odczytać ze względu na słabą wciąż znajomość takiego języka. Dopiero w roku 1999 Carla Falluomini dokonała nowego odczytu i nowej jego rekonstrukcji.